Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu.
Logo

Deszcz

Sposoby wykorzystania zretencjonowanej wody

 

Jak bezpiecznie zatrzymać wodę opadową w mieście? – Narzędzia techniczne

Nowe sposoby zagospodarowania wód opadowych i roztopowych opisywane są przez różne koncepcje (ramka) i rozwiązania, które posiadają szereg cech wspólnych:

  • uznanie znaczenia wody jako podstawy sprawnie funkcjonującego systemu przyrodniczego, zapewniającego szereg korzyści mieszkańcom miast (usługi ekosystemów);
  • akceptacja obecności wody w mieście i zaplanowanie specjalnie przeznaczonej dla niej przestrzeni;
  • stosowanie rozwiązań technicznych (konstrukcyjnych), wspomagających rozproszoną infiltrację i retencję wód opadowych w zlewni miejskiej oraz ich doczyszczanie;
  • możliwość stosowania najlepszych praktyk w zagospodarowaniu wód opadowych indywidualnie lub w połączeniu z metodami tradycyjnymi (kanalizacją ogólnospławną lub deszczową);
  • możliwość połączenia zagospodarowania wód opadowych z architekturą miejską i krajobrazu oraz z systemem przyrodniczym miasta.

MPWiK_Wwa2MPWiK_Wwa

 


Stosowanie najlepszych praktyk zapewnia szereg korzyści, takich jak:

  • uniknięcie lub zminimalizowanie powodzi i suszy miejskiej i ich skutków;
  • możliwość stworzenia zintegrowanego systemu infrastrukturalnego (szara, zielona i błękitna infrastruktura), który będzie elastyczny wobec zmiennych warunków (klimatycznych, rozwoju przestrzennego miasta, zmian demograficznych i gospodarczych);
  • oczyszczanie wód opadowych i ograniczanie przemieszczania się zanieczyszczeń;
  • zmniejszenie presji na odbiorniki wód — ograniczanie ilości zanieczyszczeń i stresu hydraulicznego, powodowanego przez systemy kanalizacji (zagospodarowanie opadu w miejscu jego wystąpienia obniża przepływ maksymalny, zmniejsza gwałtowność wezbrania, wydłuża czas jego trwania, podwyższa przepływ minimalny i poziom wód gruntowych);
  • odciążenie i lepsze funkcjonowanie kanalizacji deszczowej i ogólnospławnej w warunkach ekstremalnych;
  • obniżenie kosztów zarządzania wodami opadowymi i innych kosztów funkcjonowania miasta (np. nawadnianie terenów zielonych, obniżenie opłat za korzystanie ze środowiska,
    obniżenie strat powodziowych);
  • zapewnianie korzyści społecznych, wynikających z usług ekosystemów oraz wielofunkcyjnej przestrzeni (zastosowanie rozwiązań zrównoważonych na określonym terenie pozwala na jego wykorzystanie jako parku, terenu rekreacji, edukacji, a nawet boiska czy placu miejskiego.

 


W centrach miast można stosować takie rozwiązania, jak zielone dachy lub urządzenia do retencji podziemnej. Zgromadzoną wodę można następnie wykorzystywać np. do podlewania zieleni lub zasilania fontann miejskich. Infiltracja w obszarach ściśle zabudowanych napotyka na ogół na przeszkody techniczne (fundamenty budynków, infrastruktura podziemna) i może być stosowana w szczególnych obiektach (np. stadiony lub parki). Poza ścisłym centrum miast, a także na jego obrzeżach, można stosować urządzenia infiltracyjne, które często są łączone z powierzchniami przepuszczalnymi, zielenią, a nawet z wysokimi drzewami. Mała retencja może być stosowana w parkach, łączona z zieleńcami miejskimi i małą architekturą. Znacznie więcej możliwości stwarzają obszary znajdujące się na obrzeżach miast. Tutaj można swobodnie stosować infiltrację i retencję powierzchniową, zarówno w połączeniu z otwartą przestrzenią publiczną i obszarami rekreacji, jak i w przestrzeni prywatnej. W przypadku nowych inwestycji, zagospodarowanie opadu w miejscu jego wystąpienia pozwala zaoszczędzić na kosztach infrastruktury kanalizacyjnej. Poprawia także jakość i atrakcyjność tych obszarów. W praktyce, zagospodarowanie wód opadowych pozostawia wiele przestrzeni na wyobraźnię i kreatywność architektów i planistów oraz pozwala łączyć na wiele sposobów proponowane rozwiązania z elementami architektury i tkanką miejską. Najważniejszym warunkiem jest takie ich stosowanie, aby tworzona przestrzeń była bezpieczna dla wszystkich jej użytkowników. Poniżej znajdują się przykłady rozwiązań zrównoważonego zagospodarowania wód opadowych, które najefektywniej przyczyniają się do poprawy mikroklimatu i systemu przyrodniczego miasta:

  • Powierzchnie przepuszczalne;
  • Pasy roślinności buforowej;
  • Zielone dachy i ściany;
  • Wyprofilowanie ulic i zielonej infrastruktury;
  • Urządzenia do infiltracji wód opadowych;
  • Niecki chłonne;
  • Zbiorniki chłonne;
  • Studnie chłonne;
  • Rowy chłonne i rowy trawiaste;
  • Zadrzewione muldy i rigole.

ILAWA2IŁAWA

 

Urządzenia do powierzchniowej retencji wód opadowych:

  • Suche zbiorniki;
  • Suche zbiorniki ze stałym przepływem;
  • Zbiorniki retencyjne;
  • Oczyszczalnie hydrofitowe;
  • Sekwencyjne systemy sedymentacyjno-biofiltracyjne;
  • Buforowe strefy roślinności przybrzeżnej z barierą biogeochemiczną;

 

EcoInwestment_WwaBUW_Wwa

 

Ograniczenie udziału powierzchni uszczelnionych w przestrzeni miejskiej jest jednym z podstawowych działań dla zatrzymania wody w mieście.

Zrównoważone zagospodarowanie wód opadowych w mieście to podstawa funkcjonowania zielonej i błękitnej infrastruktury. Jego osiągnięcie jest możliwe w oparciu o integrację wielu obszarów działań, które wykorzystują zarówno rozwiązania strukturalne, jak i planistyczne.

 

fundusz-ochrony-srodowiska

 

Cały artykuł dostępny jest w poradniku „Zrównoważony Rozwój – Zastosowania, Nr 5/2014: Woda w mieście

Publikacja jest rezultatem projektu „Wyzwania zrównoważonej gospodarki wodnej miast. Usługi ekosystemów w dobie zmian klimatycznych”, realizowanego przez Fundację Sendzimira i dofinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

 

 


Iwona Wagner (Uniwersytet Łódzki,Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii pod auspicjami UNESCO, PAN)
Kinga Krauze (Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii pod auspicjami UNESCO, PAN)